Marka nedir? Nasıl ve neden tescil edilir?

Yasal düzenlememiz olan “Markaların Korunması Hakkında 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname” hükümlerine göre, marka, yazılı olarak ifade edilebilen her türlü işaretten oluşabilmektedir. Ad ve soyadlar dahil, sözcükler, harfler, sayılar, şekiller, bunların birkaçı veya tamamının kombinasyonu ve hatta malların biçimi veya ambajları teknik bir zorunluluk olmaması kaydıyla marka olarak tescil edilebilmektedir. Tüm bu işaretler, işletmelerin ticari hayatlarında önemli bir rol oynamakta, kimliklerini yansıtmakta ve bu şekilde tüketicilerin bir işletmeyi diğerlerinden ayırt edebilmesini sağlamaktadır. İşte bu noktada, markanın ayırt ediciliği önemli bir rol kazanmaktadır. Markanın bu özelliği ne kadar güçlü olursa, işletmenin tüketici tarafından tanınması da o denli kolay olmaktadır.

Markaların tescili ile ilgili görevli kamu kurumu, Türk Patent Enstitüsü’dür. Tescil işlemleri, 556 sayılı KHK ve ilgili yönetmelik uyarınca TPE tarafından gerçekleştirilmektedir.

Marka üzerindeki hak tescille doğmaktadır. Dolayısıyla tescil, koruyucu bir etkiye sahip olmasının yanında aynı zamanda marka tescilinin sağladığı hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için de bir koşul niteliği taşımaktadır. Bu haklar, markanın tescilsiz kullanımı halinde, söz konusu olmamaktadır.

Markanın kapsayacağı mal veya hizmetler nasıl belirlenir?

Bir marka, tescil edildiği ülke, ilgili yasal düzenlemeler ve markaya ait mal ve/veya eşya listesi kapsamında korunmaktadır. Markaya ait eşya listesi, Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Nice Anlaşması uyarınca düzenlenmektedir. Nice Sınıflandırma Sistemi, markaların kullanılacağı ürün veya hizmetlere göre otuzdört (34) ticaret, onbir (11) hizmet sınıfından oluşmaktadır. Resmi marka tescil başvuru ücreti, markanın eşya listesinde yer alacak bu sınıfların sayısı ile doğru orantılıdır. Potansiyel marka sahipleri yakın veya orta vadede korumayı planladıkları ürünleri veya sunmayı düşündükleri hizmetleri söz konusu sınıflar arasından seçmek hakkına sahiptirler.